Onze Lieve Vrouw van de Eik

Beschermheilige van El Bierzo

Onze-Lieve-Vrouw van de Steeneik, liefkozend "La Morenica" genoemd, is het meest vereerde Mariabeeld in El Bierzo (León). Het huidige beeld is een verzilverd houten beeld uit de 16e eeuw, en de bijbehorende basiliek werd gebouwd in de 16e en 17e eeuw. Volgens de lokale traditie, vastgelegd door het bisdom Astorga, werd een ouder beeld rond het jaar 450 vanuit Jeruzalem meegebracht door Sint Toribio, bisschop van Astorga; in de 9e eeuw verborg Sint Genadius het om het te beschermen tegen plunderingen; en rond 1300 vonden de Tempeliers, tijdens het omhakken van een steeneik voor de bouw van een kasteel, het beeld op 8 september in de stam, vandaar de naam. De gemeentelijke website erkent zelf het duidelijke anachronisme van deze legende, die moet worden onderscheiden van de gedocumenteerde geschiedenis.

Belangrijkste gegevens

Oorsprong en geschiedenis

Onze-Lieve-Vrouw van de Steeneik, liefkozend "La Morenica" genoemd, is het meest vereerde Mariabeeld in El Bierzo (León). Het huidige beeld is een verzilverd houten beeld uit de 16e eeuw, en de bijbehorende basiliek werd gebouwd in de 16e en 17e eeuw. Volgens de lokale traditie, vastgelegd door het bisdom Astorga, werd een ouder beeld rond het jaar 450 vanuit Jeruzalem meegebracht door Sint Toribio, bisschop van Astorga; in de 9e eeuw verborg Sint Genadius het om het te beschermen tegen plunderingen; en rond 1300 vonden de Tempeliers, tijdens het omhakken van een steeneik voor de bouw van een kasteel, het beeld op 8 september in de stam, vandaar de naam. De gemeentelijke website erkent zelf het duidelijke anachronisme van deze legende, die moet worden onderscheiden van de gedocumenteerde geschiedenis.

Het beeld en het heiligdom

Het beeld wordt vereerd in de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Steeneik, aan de Plaza de la Encina, naast het Tempelierskasteel in Ponferrada. Onze-Lieve-Vrouw van de Steeneik is het middelpunt van een rijke traditie van wonderen: een boekje uit het midden van de 19e eeuw verzamelde wonderen die in de 17e en 18e eeuw aan de Maagd Maria werden toegeschreven, zoals de genezing van een meisje met gangreen in haar been (1618) toen chirurgen op het punt stonden te amputeren, of het blussen van een brand (1622) door het beeld voor de brandende straat te plaatsen. Dit zijn devotionele verhalen, verzameld door auteurs uit die tijd, van vrome aard.

Beschermheerschap en kroning

Zij is de beschermheilige van El Bierzo en de stad Ponferrada. Haar canonieke kroning vond plaats op 8 september 1908, als beschermheilige van heel El Bierzo.

Feest en toewijding

De Encina-festiviteiten worden gevierd op 8 september, samenvallend met de geboorte van de Maagd Maria, en duren in de praktijk tot en met 8 en 9 september. Het zijn de belangrijkste festiviteiten van Ponferrada, een uiting van de diepe genegenheid die de inwoners van El Bierzo koesteren voor hun Morenica (de Maagd van de Steeneik).

Verbinding met de rozenkrans

De geraadpleegde bronnen vermelden geen rozenkransbroederschap die specifiek verbonden is aan Onze-Lieve-Vrouw van de Eik, noch een specifieke beschrijving van de rozenkrans onder deze titel. In de huidige pastorale praktijk wordt de rozenkrans gebeden voor de Maagd Maria, zoals in bijna alle Mariaheiligdommen.