Matka Boża z Balmy (Mare de Déu de la Balma)

Nabożeństwo maryjne Zorita del Maestrazgo (Wspólnota Walencji)

Na udokumentowanym obszarze, stanowisko w Balmie było miejscem zamieszkania i kultu od czasów prehistorycznych, pozostając miejscem świętym w różnych okresach. W średniowieczu udokumentowano tam kult świętej Marii Magdaleny i świętego Błażeja. Samo sanktuarium maryjne jest udokumentowane co najmniej od XIV wieku, z potrójnym kultem: świętej Marii Magdaleny, świętego Błażeja i Matki Boskiej. Pierwsze pielgrzymki do Matki Boskiej z Balmy odnotowano już w XV wieku. Co najmniej od XVIII wieku sanktuarium zyskało sławę jako miejsce pielgrzymek dla osób uważanych za „opętanych” lub dotkniętych zaburzeniami nerwowymi; wielu pochodziło z miast Castellón, Teruel i Aragonii (Caspe i innych). Współczesna historiografia w dużej mierze interpretuje te przypadki jako choroby takie jak epilepsja.

Główne dane

Pochodzenie i historia

Na udokumentowanym obszarze, stanowisko w Balmie było miejscem zamieszkania i kultu od czasów prehistorycznych, pozostając miejscem świętym w różnych okresach. W średniowieczu udokumentowano tam kult świętej Marii Magdaleny i świętego Błażeja. Samo sanktuarium maryjne jest udokumentowane co najmniej od XIV wieku, z potrójnym kultem: świętej Marii Magdaleny, świętego Błażeja i Matki Boskiej. Pierwsze pielgrzymki do Matki Boskiej z Balmy odnotowano już w XV wieku. Co najmniej od XVIII wieku sanktuarium zyskało sławę jako miejsce pielgrzymek dla osób uważanych za „opętanych” lub dotkniętych zaburzeniami nerwowymi; wielu pochodziło z miast Castellón, Teruel i Aragonii (Caspe i innych). Współczesna historiografia w dużej mierze interpretuje te przypadki jako choroby takie jak epilepsja.

Miejscowa tradycja umiejscawia początki kultu maryjnego w objawieniu Matki Boskiej pasterzowi w jaskini, około 1332-1333 roku (czasami wspomina się o 1308 roku), któremu brakowało lub było ono niepełnosprawne. Według legendy, pasterz, szukając schronienia, ujrzał blask i odnalazł w jaskini wizerunek Matki Boskiej; Matka Boska poprosiła go o zbudowanie tam pustelni, a pasterz w cudowny sposób odzyskał rękę. Ta relacja o objawieniach i cudzie uzdrowienia ręki jest pobożną tradycją, niepopartą współczesnymi dokumentami historycznymi, choć jest głęboko zakorzeniona w pamięci społecznej.

Obraz i sanktuarium

Obraz jest czczony w Sanktuarium Matki Bożej z La Balma, jaskini-sanktuarium położonym w naturalnym schronieniu skalnym nad rzeką Bergantes, około 3 km od miasta Zorita del Maestrazgo (prowincja Castellón). Architektonicznie jest to sanktuarium, które jest w połowie budynkiem, w połowie grotą, utrzymane głównie w stylu renesansowym, a jego budowa miała miejsce między XVI a XVIII wiekiem. W skład budowli wchodzi kościół, dawny pensjonat i inne zabudowania gospodarcze, wszystkie schowane w skalistym zagłębieniu nad rzeką Bergantes. Sanktuarium jest wpisane na listę Pomników Historyczno-Artystycznych i Miejsc o Znaczeniu Kulturowym.

Patronat i koronacja

Lokalna tradycja przedstawia Matkę Bożą z La Balma jako patronkę regionu, a w szczególności jako orędowniczkę w chorobach przypisywanych niegdyś opętaniu przez demony lub chorobom psychicznym i nerwowym. W dostępnych źródłach nie odnotowano żadnego formalnego dekretu ogłaszającego ją kanoniczną patronką Zorita del Maestrazgo ani żadnego innego regionu; w związku z tym nie odnotowano jej prawnego tytułu patronki. Nie ma również żadnych zapisów o koronacji kanonicznej ani papieskiej, dlatego nie udokumentowano żadnej koronacji kanonicznej.

Celebracja i nabożeństwo

W konsultowanych źródłach nie podano wprost konkretnego głównego święta liturgicznego dla tego nabożeństwa; literatura specjalistyczna wspomina o pielgrzymkach sięgających XV wieku, ale bez podania dokładnej daty, dlatego święto pozostaje nieudokumentowane. Najbardziej charakterystyczną cechą tego nabożeństwa jest jego historyczny związek z poszukiwaniem uzdrowienia z chorób „złośliwych” lub „opętanych”, czyli osób z zaburzeniami psychicznymi lub neurologicznymi, które pielgrzymowały do sanktuarium, aby prosić o wstawiennictwo Maryi. Jest ona zatem szczególnie wzywana jako orędowniczka osób cierpiących na choroby psychiczne i duchowe, w ramach pobożności ludowej, która łączy elementy pokuty i ślubów.

Połącz z Różańcem

Przeanalizowane źródła (badania dotyczące pielgrzymek, oficjalne portale turystyczne i kulturalne) nie wykazują szczególnego związku tego nabożeństwa z bractwami różańcowymi, świętami różańcowymi czy szczególnymi praktykami modlitwy maryjnej wykraczającymi poza ogólną praktykę modlitwy maryjnej podczas pielgrzymek i zwykłych celebracji.